Rudowłosa z Auschwitz

Autor: 
BIRNBAUM Nechama
Tytuł oryginału: 

The Redhead of Auschwitz - a True Story

Tytuł polski: 

Rudowłosa z Auschwitz - historia prawdziwa

Data premiery: 
I'2026
Wydawnictwo: 
Poradnia K

Nechama Birnbaum mieszka na Brooklynie z mężem i córkami. Z wykształcenia jest dietetyczką. Już jako dziecko wiedziała, że spisze historię swojej babci. Babcie jej koleżanek dawały im prezenty; jej babcia obdarzała ją opowieściami i właśnie opowieści mała Nechama uwielbiała najbardziej. Zrozumiała, że opisze historię życia swojej nieustępliwej, pełnej uporu babci, z chwilą gdy po raz pierwszy usłyszała o tym, jak obrywając płatki kwiatu, wróżyła sobie, czy podoba się chłopcu, którego sobie upatrzyła, a gdy wyliczanka „kocha, lubi, szanuje, nie chce, nie dba, żartuje” wypadała na „nie chce”, mięła kwiat w dłoni i zaczynała od nowa. Źródeł babcinej wytrwałości jej zdaniem trzeba zatem szukać w czasach poprzedzających dzień, kiedy w Auschwitz powiedziała współwięźniarkom, że zamierza stamtąd wrócić do domu.

Rachie ma osiemnaście lat, gdy w 1944 roku naziści wyrywają ją z rodzinnej wioski na granicy rumuńsko-węgierskiej. Wtedy to rozpoczyna się jej podróż przez piekło, prowadząca do obozów pracy i zagłady. W Auschwitz dziewczyna zostaje pozbawiona resztek godności i jej znaku rozpoznawczego – pięknych rudych włosów. Nawet jednak w tych nieludzkich okolicznościach nie traci nadziei i wewnętrznej siły. Pomimo niewyobrażalnego horroru, w którym znalazła się wraz z siostrą, postanawia nie poddać się nazistom. I przeżyć. Nechama Birnbaum opowiada poruszającą historię swojej rudowłosej babci, Rosie Greenstein, która przetrwała nie tylko uwięzienie i pracę w Auschwitz, ale także w obozach Bergen-Belsen i Theresienstadt. Autorka barwnie opisuje też historię i życie codzienne kochającej się rodziny żydowskiej oraz kulturę i obyczaje niewielkiej społeczności Żydów, która jeszcze w latach czterdziestych XX wieku nie była świadoma nadchodzącej tragedii. Z osobistej perspektywy młodej dziewczyny w poruszający sposób przedstawia to, co stało się potem: okrucieństwo obozów koncentracyjnych i udrękę marszów śmierci, tragedię Holocaustu. Bohaterka tej opowieści zmarła w maju 2022 roku w wieku dziewięćdziesięciu sześciu lat, kilka dni po amerykańskiej premierze książki. Było to siedemdziesiąt siedem lat po końcu drugiej wojny światowej. Literacka historia jej życia dołączyła do ważnych świadectw ocalałych z Zagłady i ukazała się w wielu tłumaczeniach.